MESAHACILIK

25 Kasım 2008 tarihinde tarafından eklendi.

MESAHACILIK
Her tür inşaat işinde uzaklıkların ve yüksel­tilerin doğru hesaplanmasının büyük önemi var­dır. Örneğin köprü yapımında, inşaat genellik­le aynı ânda birçok noktada birden başlatılır.
Elbet bu çeşitli parçalar değişik düzeylerde ya da yanlış yerlerde yapılırsa, birbirleriyle birleştirile­mez! Böyle bir yanlışlık aynı zamanda muazzam ra kaybına da neden olur. Bundan dolayı ara-ıin dikkatle ölçülüp mesaha edilmesi büyük lem taşır.
En yalın mesaha yöntemi, “zincirleme mesa­ha “dır. Ne var ki bu tür mesahacüık ancak küçük alanlarda geçerlidir. Bu yöntemin temeli, mesaha edilecek bölgeyi düz çizgilere ayırarak bir çeşit “çerçeve” meydana getirmek, sonra bu düz çizgi­lerin uzunluğunu ölçmektir. Engellerin ve doğal
özelliklerin durumu bu standart çerçeveye göre saptanır. Uzunluklar standart ölçüde bir “zincir” ile ölçülür. Bu ölçme zinciri halkalarla birbirine eklenmiş “çelik baklalar “dan meydana gelmiştir. Belirli aralıklarla zincire “çeteleler takılmıştır. Böylece uçtan itibaren zincirin nekadar uzaklıkta olduğu saptanır. İnşaat işlerinde çok kullanılan bir zincir vardır ki, buna “mühendis zinciri” denir. Bu zincir 100 ayak (30 m.) uzunluktadır ve tam 100 baklası vardır. Metre zinciri de çok kullanılır. Bu zincir de 20 ya da 25 m. uzunluk­tadır.
Mesahacı geniş bir bölgede mesaha yaparken yardımcı araçlardan da yararlanır. Bunların en önemlileri teodolit ile tesviye aygıtıdır. “Teodolit” arazide noktalar arasındaki yatay ve dikey açı­lan ölçen duyarlı bir aygıttır. Üç ayaklı bir sehpa üzerine monte edilmiş bir teleskoptan oluşmuş­tur. Öyle ki yatay olarak istenilen yere döndürü-lebildiği gibi, yukarıdan aşağıya doğru da hare­ket ettirilebilir. Bir yerle öteki arasındaki açısal fark, aygıtın yatay ve düşey derecelere bölünmüş cetvelinden okunur. Ancak okunmaya başlan­madan önce, yatay eksenin tam yatay duruma getirilmesi zorunludur. Bu iş teleskopun altın­daki üç ya da daha çok sayıdaki tesviye vidaları­nın ayarlanması yoluyla yapılır.
Mesahacı teodoliti çeşitli noktaların duru munu saptamak için kullanır. Bunu yaparken dt “nirengi” denen bir yöntemden yararlanır. Mesa­ha ettiği bölgede üçgenlerden oluşmuş bir çer çeve kurar. Doğru bir çelik şeritle üçgenlerden birinin bir kenarını ölçer. Bu uzunluğu,ölçü için asal çizgi yerine kullanır. Yapacağı bütün öbür öl­çümler için bu çizgiyi temel sayar. Temel ölçüm çizgisinin her iki ucundan, teodolit ile üçgenin üçüncü noktasını saptar Bu ölçümler sonunda üç­genin bütün açılarını elde eder. Sonra basit trigo­nometriye baş vurur; üçgenin bir kenarının uzun­luğunu (temel ölçüm çizgisinin uzunluğunu) bil­diği için, öbür iki kanarın uzunluğunu kolayca hesaplar.
“Tesviye aygıtı” ise arazideki çeşitli noktala­rın birbirine göre yükseltisini bulmaya yarar. Tesviye aygıtı, bir teleskopla buna tutturulmuş bir kabarcıklı düzeçten meydana gelmiştir. Bun­lar teodolitte olduğu gibi, üç ayaklı bir sehpa üzerine oturtulmuştur. Tesviye aygıtında da teo-dolitinkine benzer ayarlar vardır. Bu ayarlar sa­yesinde aygıtın tam yatay durumda olması sağ­lanır. Aygıt tam yatay duruma getirilince, örne­ğin uzaktaki bir noktanın kendisine göre ne yük­seklikte olduğunu bulabilir. Mesahacı yüksekliği ölçülecek noktaya konmuş bir direğe teleskopla bakar. Bu tesfiye direği yaklaşık 44,50 m. uzun­luktadır; üzerinde dereceler vardır. Mesahacı de­recelere bakarak uzaktaki noktanın yüksekliğini kolayca hesaplayabilir.

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.