Helikopterler

25 Kasım 2008 tarihinde tarafından eklendi.

Helikopter inanılmayacak kadar çevik, bece­rikli bir makinedir. Dümdüz yukarıya ya da aşa­ğıya uçabildiği gibi, ileri, geri, yanlara doğru da hareket edebilir. Bir sinek gibi, istediği yöne gi­debilir. Bundan dolayı sıradan uçaklar gibi, ha­valanmak ya da yere inmek için uzun, önceden hazırlanmış bir piste gereksinmesi yoktur. Ken­tin göbeğindeki düz bir damdan da, ormandaki küçük bir açıklıktan da aynı kolaylıkla havalana­bilir. Ne var ki helikopter uçak kadar hızlı uçamaz. En çok saatte 320 Km. hız yapabilirler.

Helikoptere tepesindeki uzun, döner kanat­lardan, ya da “rotor”dan (döneç) ötürü çok kez “uçan değirmen” de denir. Bu ana döneç hem pervane, hem kanat işi görür. Yani hem helikop­terin yerden kalkması için gerekli kalkış kuvveti­ni, hem de yol alabilmesi için gerekli itişi sağlar. Döneç kanatları uçak kanatlanna benzer; bunları da motor çalıştırır.
Ana döneç dönmeye başlayınca, helikopte­rin gövdesi tepkime dolayısıyla, ters yöne dönme eğilimi gösterir. Bu etkiyi gidermek için, helikop­terin kuyruğuna yandan küçük bir döneç takıl­mıştır. Normal uçuşlarda bu kuyruk dönecinin doğurduğu itiş, helikopterin tersine dönme eğili­mini tam tamına dengede tutar. Dolayısıyla heli­kopterin gövdesi dengede kalır.

Ana döneç de, kuyruk döneci de işlemeleri için gerekli enerjiyi helikopterin motorundaki bir vites kutusundan alır. Helikopterin havada dengede durabilmesini sağlayan bir başka yöntem daha vardır. Bu yön­temde iki ana döneçten yararlanılır. Ana döneç-ler birbirine ters yönde döner. Böylece, birinin helikopterin gövdesini tersine döndürme eğilimi­ni öteki gidermiş olur.
Helikopterin istenen yöne doğru hareketi —ileri, geri, yanlara, yukarıya ya da aşağıya— döneç kanatlarının havayla yaptığı açıyı değiş­tirmekle sağlanır. Dümdüz yukarıya doğru yük­selmek isteniyorsa, bütün döneç kanatlan aynı keskin açıya ayarlanır. Bu durumdayken döneç kanatlarının kaldırma kuvveti en büyüktür. Alçalmak’isteniyorsa da kanatların açısı küçültü­lür; öyle ki kaldırma kuvveti helikopterin ağırlığı­nı karşılamıyacak kadar azalır.
Pilot helikopterin yukarı-aşağı hareketini sağlamak için, bir kolu oynatır. Bu kol aynı za­manda motorun kısma valfına bağlıdır. Öyle ki açı büyüdükçe, daha çok enerji uygulanmış olur. Böylece açı keskinleştikçe büyüyen hava di­renci giderilir. Bunun gibi, iniş sırasında açı kü-çülünce de motorun enerjisi kısılır. Çünkü hava direnci daha azdır.

İleri doğru uçmak için, döneç kanatlan bir yandan dönerken, bir yandan da açıları değişti­rilir. İleri uçuşta, öndeki açı sonuna kadar kü
çültülür. Kanat geri doğru hareket ederken de açı yavaş yavaş büyür. Böylece havanın geriye doğru atılması sağlanır. Bu da, helikopterin ileri doğru itilmesine yol açar. Yatay hareketlerde de aynı şey olur: açı, gidilmek istenen yönde sonuna kadar küçültülür. Yatay uçuşlarda dönecin açısını başka bir kol denetler.
Helikopterin dönüş hareketleri kuyruk döneciyle denetlenir. Dönecin açısı büyütülünce kuyruk bir yana, açı küçültülünce de öbür yana döner. Bu işlem ayak pedallarıyla denetlenir.

Kanatlar dönecin merkezi yakınına takıl­mıştır. Bu, helikoptere kararlılık kazandırır. Eski helikopterlerde döneçler sabitti. Bu yüzden sık sık helikopter kazaları olurdu.
Helikopterin öncüsü “otojir”dir. Otojiri 1923’te Juan de la Cierva İspanya’da icat etmiş­tir. Bu makinede normal bir ön pervane vardı. Ama makine kalkış gücünü serbestçe dönen bir döneçten almaktaydı.

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Şu Sayfamız Çok Beğenildi
LM 317 İLE Ni-Cd ŞARJI