Elektrik Akımının Kimyasal Etkileri
Elektrik akımının ısı kimyasal ve manyetik etkileri olduğunu daha önceki bölümlerde görmüş ve bu etkilerden ısı etkisini uzun boylu incele 1 mistik. Şimdi bir başka etkisini, kimyasal etkisini inceleyeceğiz. Elektrik akımının kimyasal etkisi, sanayide büyük oranda kullanılmaktadır. Konuya elektroliz adı verilen bir deneyi anlatarak girmek gerekmektedir.
Saf su ilitken değildir, örneğin bir elektrik devresin elealalım. Bu devreye bir lamba bağlayalım Devreyi ortadan keselim. Uçlarını kalın iki iletken çubuk bağlayalım. Bu iki çubuğu saf suyun içine batıralım. Üretici devreye soktuğumuzda, yani devreyi kapadığınızda, lambanın yanmadığını görürüz. Buradan anlaşılıyor ki saf su elektrik geçirmemektedir.Oysa bizler suyun iyi bir iletken olduğunu ve elektrik damana ıslak elle dokunulmaması gerektiğni Miriz. O su farklıdır. O suyun içinde elektrik akımının geçmesini sağlayacak başka maddeler bulunmaktadır. Örneğin demin yaptığımız deney suyunun içine biraz sülfirik asit döktüğümüzde lambanın yandığım görürüz. Çünkü Sülfirik asit elektrik akımının suyun içinden devresini tamamlamasını sağlamıştır. Buradan anlaşılıyor ki bazı cisimlerin su daki eriyikleri çok iyi iletken görevi yapmaktadırlar. Bunlar arasında özellikle asitler, tuzlar ve bazlar bulunmaktadır. Sudaki eriyikleri iyi iletken olan bu maddelere elektroBt denmektedir. Suyun içindeki elektrik akımı geçerken ilerde detaylı inceleyeceğimiz bazı kimyasal olaylar meydana gelir. Bu olayların tümüne elektroliz olayı denir Deneyin yapıldığı, genelde camdan yapılan kaplara da elektroliz kabı adı verilmektedk.
Elektrik akımlarını su içinde eriyebilen elektrotlar aracılığıyla iletilmesi olayı, İsveçli bilgin Arrnenlutarafından ortaya çıkarılmıştır. Arrhenius uzun deneyler sonucu , günüzde geniş kullanma alanı bulan ilkelerini ortaya koymuştur. Elektorolitlerin elektrik akımını geçirmesi olayı şöyle olmaktadır Elektrolitin sudaki eriyinde elektrik yüklü iyon adı verilen küçük parçalar bulunmaktadır. Bu k yonlar pozitif ve negatif elektrik.yüklü olmak üzere .ikiye ayrılırlar. İşte elektrik akımı verildiğinde Jbu atomlar, kendi elektriksel yüklerine göre hareket ederler. Bu hareketin sonucunda da, elektrik akımı iletilmiş olur.
Elektrolitler suda eridikleri zaman iyonları da sıvıya geçer. İşte bu iyonlann bir kısmı .negatif elektrik, bir kısmıda pozitif yüklüdür. Şimdi bunu bir örnekte açıklığa kavuşturalım. Bir atom klor ve bir atom da sodyumdan meydana gelen tuzu ele alalım. Sodyumun elektron eksiği olduğu için , pozitif elektrik yüklüdür. Oysa klorun elektron fazlalığı vardır. Dolayısıyla o da negatif elektrik yüklüdür. Şimdi elektrolitlerin iyonlannın, devrenin kutuplan arasındaki dolaşımını inceleyelim.
