EDİSON
Gereksinmeler icatların anasıysa, Thomas Alva Edison’a (1847-1931) da icatların babası demek sanırız yerinde olur! 60 yıllık bir süre içinde edison 1.100′ü askın icat yapmış, bunların patent hakkını almıştır. Bunların en önemlileri fonograf (1877) ile elektrik ampulüdür (1879). Edison son derece becerikli bir insan, kurnaz, açıkgöz bir iş adamı ve yorulmak bilmez bir işçiydi. Günlerce hiç uyumadan çalışabilirdi. Dehayı şöyle tanımlar: “Deha yüzde bir esinse, yüzde doksan dokuz alın teridir.”
Edison küçükken edindiği bilgilerin çoğunu annesinden öğrendi. Annesi onun deneylere duyduğu doğuştan eğilimi destekliyor ve oğlunu başkalarının yaptığı keşifleri denemeye zorluyordu. Edison 12 yaşındayken gazete satarak hayatını kazanmaya başladı. Sonra bir trende şeker satıcılığı yaptı. Bir yandan da trenin yük vagonundaki “laboratuvarında” haftalık bir dergi basıyordu. Sonra telgrafçılık öğrendi; daha başka birçok işlere girip çıktı. Hayatını kazanmak için sürekli çalışıyor, bir yandan da telgraf üzerindeki deneylerini sürdürüyordu.
1868′de oy kaydeden bir makine icat ettiyse de, bu makine pek tutunmadı. Ama bu onu yıldırmadı, hemen ardından yeni bir makine yaptı. Bu yeni makineyi sarraflar telgrafla altın fiyatlarını öğrenmek için geniş ölçüde kullanmaya başladılar. Edison bu icadından aldığı parayla New Jersey’de, Newark’ta bir atelye açtı. Bu dükkânda maden bir yazı makinesi geliştirdi. 1876′ da Edison gene New Jersey’de, Mento Park’ta yeni bir laboratuvara taşındı, işte en büyük icatlarını bu labora-tuvarda gerçekleştirdi. Bunların ilki telefon için yaptığı karbon ileticiydi. 1877′de, kendi deyişiyle en sevdiği icadını yaptı: Fonograf, Telgrafhanede çalışırken gelen telgrafları daha kolay yazabilmek için bir tür “teyp” icat etmişti. Bir süre bu buluşu gizledi. Herkes onun telgrafları yanlışsız, çabuk yazışına şaşıyordu. Bu buluş Edison’a yeni ufuklar açtı. Sesleri bir yere kaydedip sonradan yeniden dinleyebileceğine inanıyordu. Uzun çalışmalardan sonra bu düşüncesini gerçekleştirdi. Böylece ilk fonograf ortaya çıktı.
Edison 1879′da da, sonuçsuz kalan bir yığm deneyden sonra, ilk ampulü yapmayı başardı. Bundan sonra elektrikle ilgili buluşlar üzerinde çalıştı. 1891′de hareket eden fotoğraflar temeline dayanarak ilk sinema makinesini yapmayı başardı. Buna kinetoskop adını verdi. Sonra buluşlar birbirini izledi. Bunların belli başlıları piller, çimento karıştırıcılar, diktafonlar, teksir makineleridir.
