Yüksek düzeyli dillerde yazılmış programları, belirli bir bilgisayara uygun olan yalın makine diline çeviren bilgisayar yazılımı. Çoğunlukla derleyiciden (dönüştürücü de denir) daha esnek, doğal ve insan diline daha yakın olan yüksek düzeyli dil, belirli bir uygulama alanındaki sorunları çözmek için kullanılır; iş uygulamalarına yönelik COBOL ve bilimsel uygulamalara yönelik FORTRAN buna örnek gösterilebilir. Belirli biryüksekdüzeyli dil, birçok farklı bilgisayar tipinde temelde aynı biçimde kullanılabilir; bu nedenle de makineden bağımsızdır. Oysa derleyici, belirli bir makinede çalışacak biçimde hazırlandığı için makineye bağımlıdır.
Derleyici, yüksek düzeyli dille yazılmış bir programı, kullanılacağı makinenin anlayabileceği komutlara çevirerek, bütün programın o makine tarafından uygulanmasını sağlar. “Yorumlayıcı” denilen başka bir yaygın çevirici türü de, programcının makineye yüklediği yüksek düzeyli komutları anında birer birer çevirerek uygulayabilir. Daha verimli oldukları için, uzun programlarda derleyiciler yeğlenir. Bilgisayar üreticileri, genellikle, genel amaçlı her sistemle birlikte bir de derleyici verirler.
