Değişik yazılım korsanlığı türleri var mıdır? Bir korsanlık türü, diğerinden daha mı az zararlıdır?Beş tane temel yazılım korsanlığı biçimi vardır ve tümü de hem yazılım yayıncısı hem de siz, son kullanıcılar için zararlıdır. Beş temel korsanlık türü şunlardır:
• Yazılım hırsızlığı. Bu korsanlık türü, bir kuruluşta çalışanların kullanımı için programın fazla kopyasının alınmasıyla oluşur. İş ortamı dışındaki tanıdıklar ve arkadaşlarla yapılan “disk değişimleri” de bu kategoriye dahildir.
• Sabit Sürücüye Yükleme . Bazı bilgisayar dağıtımcıları, son kullanıcıların bilgisayarı kendilerinden almalarını özendirmek için yazılımın yasa dışı kopyalarını satacakları bilgisayarların sabit sürücülerine yüklemektedir.
• Sahtecilik. Bu, yayın hakkı ödenmeden yazılım satışı ve yasa dışı çoğaltılması, çoğunlukla ürünü yasal gibi gösterecek bir biçimde yapılır. Yazılım sahteciliği, paketlemenin, logoların ve hologram gibi sahteciliği önleme tekniklerinin taklit edilmesi için harcanan ciddi çabaları da içerecek biçimde çok gelişmiş olabilir. Ayrıca, kalitesi düşük veya elle yazılmış etiketler, plastik torbalara konulmuş ve sokak köşelerinde satılan diskler gibi çok gelişmemiş de olabilir. Sahtecilikteki son eğilim, birçok yazılım yayıncısının programlarının yasadışı olarak bulunduğu derleme CD-ROM’ların çıkmasıdır. Hangi biçimde olursa olsun, yazılım sahteciliği, hem yazılım geliştirenler hem de son kullanıcılar için çok zararlıdır.
• Çevrimiçi. Bu korsanlık biçimi, yayın hakkı sahibinin açık izni olmadan yayın hakkı ödenmemiş yazılımların, bir modem aracılığıyla elektronik duyuru tahtası veya Internet’e bağlı kullanıcılara indirilmesiyle oluşur. Bunun, genel kullanım yazılımını paylaşmakla veya “dağıtım sürümü” ile karıştırılmaması gerekir. Dağıtım sürümü, yayın hakkı olan veya olmayan ancak genel olarak sahibi tarafından çok küçük bir ücret karşılığında veya ücretsiz, kopyalama veya başkalarıyla paylaşma da dahil olmak üzere, sınırsız kullanım için verilen yazılımdır. Microsoft, yalnız Microsoft ürünleri ile kullanım için lisanslı olan veya olmayan tanıtıcı ürünleri, parasız yazılımları, yükseltmeleri veya geliştirmeleri duyuru tahtaları veya çevrimiçi hizmetlerde dağıtmaktadır. Nasıl kullanılacağını belirlemek için ürün ile birlikte olan EULA’ya bakmanız gerekir.
• Lisansın Kötüye Kullanılması. Bu korsanlık biçimi, yayın hakları olan yazılımın amaçlandığı sınırlı yasal yollar dışında veya lisans anlaşmasında verilen izin dışındaki biçimlerde dağıtıldığında oluşur. Lisansın kötüye kullanılmasına şunlar örnektir:
(1) Akademik ürün kötüye kullanımı. Bu lisansın kötüye kullanılması biçimi, eğitim kuruluşları ve öğrenciler için üretilmiş, lisans verilmiş ve özellikle bunlara dağıtımı için işaretlenmiş indirilmiş fiyatlı bir ürünün, normal ticari dağıtım kanallarına yönlendirilmesiyle oluşur. Tipik olarak, bu ürünün akademik bir ürün ve yalnızca eğitim kurumlarının kullanımı için olduğunu belirten bir etiketi olur.
(2) Yeniden Satılmaz (NFR) ürünün kötüye kullanılması. Yine bu lisans kötüye kullanımı, açıklıkla “Yeniden Satılmaz” olarak işaretlenmiş, normal ticari dağıtım ve kullanım için olmayan bir ürünün, tipik olarak tanıtım amacıyla veya örnek ürün olarak normal ticari dağıtım kanallarına yönlendirilmesiyle oluşur.
(3) Özgün aygıt üreticisi (OEM) bağımsız ürünü. Bu lisans kötüye kullanımı, OEM sürümü yazılımının konulduğu bilgisayar sisteminden çıkartılıp, ayrı bir “bağımsız” ürün olarak dağıtımıyla oluşur. Ancak, Microsoft’un bilgisayar üreticileri ile olan anlaşması, üreticilerin Microsoft ürünlerini bilgisayar donanımı ile birlikte olmadan kendi başlarına dağıtmasını yasaklar. Perakende rafındaki Microsoft ürününün Kullanım Kılavuzu’nun ön yüzünde hiçbir zaman “Yalnız Yeni Bir Bilgisayar Donanımı İle Dağıtım İçin” ibaresinin olmaması gerekir.
(4) “Microsoft Kolay Doldurma” ürünü kötüye kullanımı. Bu lisans kötüye kullanımı, “Microsoft Kolay Doldurma” (MEF) ürününün normal ticari dağıtım kanallarına yönlendirilmesiyle oluşur. MEF ürünü yalnızca, Seçim veya Açık (MOLP) lisansı olan ve ürünü izin koşulları uyarınca sipariş eden son kullanıcılara dağıtılabilir. MEF ürününün kabında ürünü “Microsoft Kolay Doldurma” ürünü olarak tanımlayan bir etiket vardır.
(5) Toplu İzin Kötüye Kullanımı. Toplu İzin, kuruluşların belirli bir yerde gereken ürün sayısına uyarlanmış anlaşmalarla belirli Microsoft yazılım ürünlerinin kopyalama ve kullanım haklarını almalarını sağlar. Bu toplu programlar, geniş bir ürün aralığı ve izin seçenekleri sunup, yönetimsel genel giderleri ve yazılım yönetim maliyetlerini düşürür. Microsoft iki tür toplu lisans sunmaktadır:
a) Seçim, iki yıllık bir dönem için tahmin yaparak orta ve büyük boy kuruluşlar için önemli toplu gereksinimlerde tasarruf sağlar.
b) Açık, basit sipariş süreci ile belirli bir yazılım ürününden 20 birim kadar az lisans için, küçük ve orta boy kuruluşlarda tasarruf sağlar. Toplu izni kötüye kullanım, bir kuruluşun toplu izinle aldığı yazılımı, lisans anlaşmasında belirtildiğinden daha çok bilgisayara kopyalaması ile oluşur. Diğer ihlaller, bir kuruluşun eşzamanlı kullanım izni seçeneğini satın almadan (şimdilik yalnız Seçim ve Açık programlar altında sunulan), yazılım programınının eşzamanlı kullanımına izin vermesiyle oluşur.
