DAKİK SAATLER
Her gün kullandığımız modern masa ve kol saatleri oldukça doğru çalışır. Ancak bunlann en dakikleri bile günde biriki saniye şaşar. Denizcilikte ise bu bile yeterli değildir. Bundan dolayı denizciler “gemici kronometresi” denen çok daha dakik bir saat kullanırlar. Bu kronometre ancak iki yılda bir, biriki dakika şaşar. Ne var ki, astronomların ve kimi bilim dallarında çalışan araştırmacıların daha da doğru çalışan, şaşmaz saatlere gereksinmesi vardır. Bu gereksinmeyi karşılamak için bilim adamları son derece doğru iki çeşit saat yapmışlardır. Bunlar “kuvars kristal saati” ile “atom saati “dir. Kütle halindeyken kuvars kristal gibidir. Kimi vakit ise neceftaşı kadar saydam ve durudur.
Neceftaşının ilgiçekici elektriksel özellikleri vardır. Öyle ki saat mekanizmasında regülatör olarak kullanılabilir. Neceftaşından elektrik akımı geçirilince, kristal değişmeyen bir hızla titreşir. Titreşimin hızı kullanılan kristalin kalınlığına bağlıdır. Kristal nekadar inceyse, okadar hızlı titreşir. Kristal nekadar hızlı titreşirse de, okadar küçük zaman aralıkları ölçülebilir. Kuvars kristali saatinde kristal okadar incedir ki saniyede 100.000 kez titreşebilir. Yani bu saatle saniyenin birkaç binde biri kadar küçük zaman aralıkları ölçülebilir.
Atom saati 1.000 yılda ancak bir saniye kadar şaşar. Saniyenin milyonda birini ölçebilecek güçtedir. Kullandığımız sıradan saatlerden nekadar farklı, değil mi? Atom saati görünüşü bakımından da sıradan saatlere benzemez.
Atom saatinin bu adla anılmasının nedeni, regülatör olarak belli atomların titreşimlerini kullanmasından ötürüdür.
